🔥 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΓΟΝΙΚΗΣ ΑΠΟΞΕΝΩΣΗΣ - ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΟΝ. ΠΡΩΤ. ΣΥΡΟΥ 81/2024

 🔥 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΟΝ. ΠΡΩΤ. ΣΥΡΟΥ 81/2024 ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΓΟΝΙΚΗΣ ΑΠΟΞΕΝΩΣΗΣ

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ:

"......II. Περαιτέρω, ως «σύνδρομο γονικής αποξένωσης» ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο ο ένας γονέας προσπαθεί να «συμμαχήσει» με το παιδί και να το αποξενώσει μέσου της ψυχολογικής χειραγώγησης από τον άλλο γονέα (Jaffe, Thakkar & Piron 2017). Η ψυχολογική χειραγώγηση περιλαμβάνει ύβρεις, ασύστολη δυσφήμηση και δημιουργία ψευδών αναμνήσεων εκ μέρους του αποξενωτή γονέα. Ως αποτέλεσμα το παιδί ουσιαστικά «εκπαιδεύεται» στο να απεχθάνεται τον «γονέα-στόχο». Δημιουργείται έτσι, το σύνδρομο γονικής αποξένωσης (Parental Alientation Syndrome, PAS, ως όρος διατυπώθηκε το 1985 από τον παιδοψυχίατρο Richard Gardner), το οποίο επικεντρώνεται στη συμπεριφορά του παιδιού. Περιγράφεται δε, ως διαταραχή η οποία προκύπτει από την επίδραση του αποξενωτή γονέα και εκδηλώνεται μέσα από ένα σύνολο συμπεριφορών που εμφανίζονται στο παιδί. Ενδεικτικά ως εκδηλώσεις του συνδρόμου, το παιδί: α) Συμμετέχει σε μία «εκστρατεία δυσφήμησης» όπου συστηματικά και αδικαιολόγητα προσβάλλει κι επιτίθεται στον έτερο γονέα, β) εμφανίζει απώλεια αμφιθυμίας, γ) διατηρεί μόνο αρνητικά συναισθή ματα για τον γονέα- στόχο και ακολουθεί μία λογική «άσπρο-μαύρο» (ήτοι ως ο «απόλυτα καλός γονέας» και ο «κακός γονέας»), δ) φαίνεται να «παπαγαλίζει» και να αναπαράγει τις απόψεις του αποξενωτή γονέα, ε) προχωράει σε επιπόλαιους ορθολογισμούς προκειμένου να δικαιολογήσει την εχθρότητα στον αποξενωμένο γονέα, ε) εμφανίζεται ως «ελεύθερος στοχαστής», δηλαδή ότι η στάση προς τον αποξενωμένο γονέα είναι αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης, στ) παρουσιάζει απουσία ενοχής για τη στάση του προς τον γονέα-στόχο, ενεργεί με αυξανόμενη εχθρότητα έναντι στον στοχοποιημένο γονέα, αρνούμενο τελικά οποιαδήποτε επαφή, άρνηση που επεκτείνεται σταδιακά και στην οικογένεια του αποξενωμένου γονέα, ζ) επιδεικνύει αντανακλαστική υποστήριξη προς τον αποξενωτή γονέα. Από μία μερίδα της επιστήμης έχει υποστηριχθεί ότι το «σύνδρομο γονικής αποξένωσης» αποτελεί είδος συναισθηματικής κακοποίησης προς το παιδί (Kurk Edward, 2018), αφού προοδευτικά το παιδί πείθεται ότι ο στοχοποιημένος γονέας δεν τον αγαπάει και ως αποτέλεσμα το παιδί να νιώθει υποχρεωμένο να συμπεριφέρεται με τρόπους που είναι αποδεκτοί από τον αποξενωτή γονέα για να μην υποστεί την απώλεια και της δικής του αγάπης. Παρουσιάζεται η αντιστροφή ρόλων όπου τελικά το παιδί σε ρόλο γονέα προσπαθεί να ικανοποιήσει τη συνεχή ανάγκη του αποξενωτή για αγάπη και αφοσίωση με «αντάλλαγμα» τη δική του φροντίδα και επιβίωση (Walters και Olsen, 2005).

Παρά το γεγονός ότι το φαινόμενο της γονικής αποξένωσης έχει αμφισβητηθεί από μερίδα επιστημόνων της επιστήμης της ψυχολογίας, εντούτοις, σταδιακά γίνεται πλέον αποδεκτή η ύπαρξή του (ανεξαρτήτως εάν θα χαρακτηριστεί από τους ειδικούς επιστήμονες ως «σύνδρομο» εν στενή εννοία, ή ως «φαινόμενο») ενδεικτικά δε, αναφέρεται η αναγνώρισή του κατά το έτος 2002 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο Διεθνούς διάσκεψης. Σημειώνεται ότι με την από 16.06.2016 απόφαση του Α` τμήματος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία εκδόθηκε επί της με αριθ. ......./2011 προσφυγής στην υπόθεση ........ κατά Ελλάδος, αναγνωρίστηκε η ύπαρξη του φαινομένου της γονικής αποξένωσης. Σύμφωνα δε, με την ανωτέρω απόφαση, η γονική αποξένωση παραβιάζει το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ (για την προστασία της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής) εκ του οποίου άρθρου απορρέει το δικαίωμα ενός γονέα να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για να «επανενωθεί» με το παιδί του ενώ θεμελιώνεται η υποχρέωση των εθνικών αρχών στη λήψη τους.

Πρέπει δε, να σημειωθεί ότι το ΕΔΔΑ μεταξύ άλλων υπογράμμισε τη σημασία του δικαιώματος ενός γονιού να έχει πρόσβαση στα στοιχεία φακέλου ιδίως όσον αφορά παιδοψυ-χιατρικές εκθέσεις και να έχει συμμετάσχει στη διαδικασία κατά την οποία οι εκθέσεις αυτές έχουν συνταχθεί (υπόθεση ......... κατά Ελλάδος, της 5.02.2004), ενώ με αφορμή την ανωτέρω απόφαση του ΕΔΔΑ, εκδόθηκε και η σχετική με αριθμ. 1 /2021 εγκύκλιος του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Στο ίδιο πνεύμα, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά την γονική αποξένωση και προς αποφυγή πρόκλησης αυτής, κινήθηκε και ο νόμος 4800/2021 (ΦΕΚ Α` 81/21-5-2021) «Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων αλλά και ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις» με έναρξη ισχύος την 16η.09.2021 (πληντων ρητώς αναφερόμενων σε αυτόν διατάξεων).

Ειδικότερα αναφέρεται στα εδ. α`, β` και γξ του άρθρου 1532 όπως αυτό ισχύει από 16.09.2021, ως «κακή άσκηση της γονικής μέριμνας» η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο, η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλον γονέα και την οικογένεια του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλον τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας ώστε να δικαιολογείται η μερική ή ολική αφαίρεση της επιμέλειας από τον γονέα με δικαστική απόφαση (βλ. ΕφΘεσ 1623/2020, ΕφΘεσ 1686/2017 και ΜΠρΡεθ 15 8/2021 Nomos).

III. Με την υπό κρίση αγωγή του, ο ενάγων ζητεί για τους λόγους που αναλυτικά διαλαμβάνονται σε αυτή, να ρυθμιστεί οριστικά, για διάστημα τριών ετών από την επίδοσης της υπό κρίση αγωγής, το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο του,... και συγκεκριμένα να υποχρεωθεί η εναγομένη να του παραδίδει και να παραλαμβάνει ο ίδιος το τέκνο τους από την οικία της εναγόμενης, όπου και θα το παραδίδει με το πέρας της επικοινωνίας: α) κάθε πρώτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 09:00 έως ώρα 21:00 του Σαββάτου και από ώρα 9:00 έως ώρα 15:00 της Κυριακής, β) κατά τις εορτές των Χριστουγέννων για μία εβδομάδα και συγκεκριμένα από την 24η Δεκεμβρίου και ώρα 10:00 π.μ. έως την 30η Δεκεμβρίου και ώρα 20:00 μ.μ. κάθε μονό έτος και από την 31 η Δεκεμβρίου και ώρα 10:00 π.μ. έως την 6η Ιανουάριου και ώρα 20:00 μ.μ. κάθε ζυγό έτος, με διανυκτέρευση του τέκνου στην οικία του, γ) κατά τις εορτέςτου Πάσχα για μία εβδομάδα από την Κυριακή των Βαΐων και ώρα 10:00 π.μ. έως την Κυριακή του Πάσχα και ώρα 22:00 μ.μ. κάθε μονό έτος και από την Δευτέρα της Διακαινησίμου και ώρα 12:00 έως και την Κυριακή του Θωμά και ώρα 20:00 μ.μ. κάθε ζυγό έτος, με διανυκτέ-ρευση του τέκνου στην οικία του, δ) κατά τις θερινές σχολικές διακοπές, κάθε μονό έτος, από ώρα 10:00 της 1 ης Ιουλίου μέχρι ώρα 20:00 της 20ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 1 ης Αυγούστου μέχρι ώρα 20:00 της 15ης Αυγούστου και κάθε ζυγό έτος, από ώρα 10:00 της 10ης Ιουλίου μέχρι ώρα 20:00 της 31ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 15ης Αυγούστου μέχρι ώρα 20:00 της 31 ης Αυγούστου, με διανυκτέρευση του τέκνου στην οικία του και ε) σε καθημερινή βάση, ελεύθερα, μέσω τηλεφώνου και διαδικτύου (κλήση και βιντεοκλήση). Τέλος, ο ενάγων ζητεί να κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή η παρούσα απόφαση και να απειληθεί σε βάρος της εναγόμενης χρηματική ποινή χιλίων (1.000) ευρώ και προσωπική κράτηση διάρκειας έξι (6) μηνών για κάθε παραβίαση της εκδο-θείσας απόφασης επί της υπό κρίση αγωγής καθώς επίσης και να καταδικασθεί η εναγόμενη στη δικαστική του δαπάνη.

IV. Με αυτό το περιεχόμενο και αιτήματα, η αγωγή αρμοδίως εισάγεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου το οποίο είναι καθ` ύλην και κατά τόπον αρμόδιο (άρθρα 17 περ. 2 και 22 του ΚΠολΔ), για να συζητηθεί κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση (άρθρα 592 παρ. 3 β`, 593-602 και 610-613 ΚΠολΔ), δοθέντος ότι τηρήθηκε η προβλεπόμενη στις διατάξεις των άρθρων 3 §§ 1,2,6 και 7 του Ν 4640/2019 «Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις - Περαιτέρω εναρμόνιση προς Οδηγία 2008/52 κ.λ.π. διατάξεις» διαδικασία, αφής στιγμής ο ενάγων προσκομίζει με τις έγγραφες προτάσεις του, το από 4.09.2023, κατ` άρθρο 7 § 4 Ν 4640/2019, πρακτικό περά-τωσης της παραπάνω υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας, υπογεγραμμένο από το διαμεσολαβητή και όλους τους συμμετέχοντες, καθόσον πρόκειται για αστική υφιστάμενη διαφορά, τα διάδικα μέρη έχουν την εξουσία να διαθέσουν το αντικείμενο αυτής, κατά τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, και μάλιστα για οικογενειακή διαφορά, του άρθρου 6 εδ. α` Ν 4640/2019, για την οποία προβλέπεται υποχρέωση προσφυγής στην αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης σε χρόνο πριν από τη συζήτηση του ενδίκου βοηθήματος και η υπό κρίση αγωγή κατατέθηκε στη γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου την 22α.09.2022 καταλαμβανόμενη, ως εκ τούτου, από το πεδίο εφαρμογής του οικείου νόμου, το οποίο αφορά τις αγωγές, που έχουν κατατεθεί από την 30η.11.2019 και εντεύθεν και αναφορικά με την υποχρέωση προσφυγής στην ΥΑΣ απάτην 15η.01.2020 και εντεύθεν (άρθρα 3 § 2 in fine, 7§ 4 και 44§ 1 Ν 4640/2019,-ΦΕΚΑ` 190/30.11.2019).

Επισημαίνεται ότι ναι μεν δεν προσκομίζεται η προβλεπόμενη επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της αγωγής έγγραφη ενημέρωση του άρθρου 3 § 2 του ν. 4640/2019 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο προς τον ενάγοντα εντολέα του, πλην, όμως ο σκοπός του νομοθέτη, ήτοι η ενημέρωση των διαδίκων για τη δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς μέσω του θεσμού της διαμεσολάβησης, επιτεύχθηκε στην εν λόγω υπόθεση μέσω της διενέργειας της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας με συνέπεια να θεραπεύεται έτσι το απαράδεκτο της συζήτησης της αγωγής.

Περαιτέρω, η υπό κρίση αγωγή είναι πλήρως ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1510,1511, 1512,1513,1514,1518 και 1520 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκαν με τον Ν 4800/2021 και εφαρμόζονται και στην προκειμένη περίπτωση, καθώς επίσης και στις διατάξεις των άρθρων 176,189 παρ. 1,191 παρ. 2,947 παρ. 1 και 950 παρ. 2 ΚΠολΔ, πλην του παρεπόμενου αιτήματος κήρυξης της απόφασης προσωρινά εκτελεστής, διότι οι σχετικές αποφάσεις είναι διαπλαστικές και ως εκ τούτου δεν κηρύσσονται προσωρινά εκτελεστές (βλ. ΜΠρΑΘ 7/2017 Nomos, ΜΠρΑθ 22/2017 Nomos, ΜΠρΑθ 204/2017 ΕλλΔνη 2017, 874, ΜΠρΠατρ 753/2015 ΕφΑΔ 2015, 779, ΜΠρΛαρ 525/2015 ΕλλΔνη 2016, 882, ΜΠΘεσ 3316/2013, ΕλλΔνη 2014, 578, βλ. όμως και αντίθετα ΜΠΠατρ 526/2018, ΕΠολΔ 2018, 431, ΜΠρΘεσ 38610/2005 ΕλλΔνη 2007, 526), αλλά το απαγγελλόμενο με την απόφαση διαπλαστικό αποτέλεσμα επέρχεται από και διά της τελεσιδικίας της απόφασης και εκτελείται έμμεσα δυνάμει του άρθρου 950 § 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 1631/2018 σε Nomos, ΑΠ 429/2002 ΕλλΔνη 2002,1621, ΕφΘεσ 2658/2019 σε Nomos).

Σημειώνεται, μάλιστα, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 950 § 2 ΚΠολΔ (όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 61 του Ν. 4842/2021 και με το άρθρο 116 § 6 περ. δ` και 120 του ως άνω νόμου εφαρμόζεται και για τις εκκρεμείς αγωγές μετά την 1η.01.2022), το δικαστήριο που ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία ή τους τεθέντες από το δικαστήριο όρους, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10.000,00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος, ενώ τυχόν παρεμπόδιση του δικαιώματος της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, ο οποίος παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας. Επομένως, κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη η υπό κρίση αγωγή πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα, δεδομένου ότι δεν ευοδώθηκε η κατ` άρθρο 611 ΚΠολΔ απόπειρα του Δικαστηρίου για τη συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς.

V. [...] αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο γάμο στις 15.03.2012, κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν ένα τέκνο, το..., που γεννήθηκε στις 29.03.2012 και διανύει σήμερα το 12° έτος της ηλικίας του. Ο γάμος τους λύθηκε συναινετικά δυνάμει της υπ` αρ. 121/2016 απόφασηςτου Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, με την οποία επικυρώθηκε και η από 29.10.2015 έγγραφη συμφωνία τους περί ανάθεσης της άσκησης της επιμέλειας του ανηλίκου στην εναγομένη - μητέρα του, ρύθμισης της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας του ενάγοντος με αυτό και υποχρέωσηςτου τελευταίου για καταβολή της οφει-λόμενης από αυτόν διατροφής του τέκνου τους.

🔥 9 + 1 καίρια ζητήματα που ταλαιπωρούν τους γονείς

✔️1. Όταν το παιδί γίνεται «αγγελιοφόρος» των συγκρούσεων!

Σε πολλούς χωρισμούς, το παιδί καταλήγει άθελά του να μεταφέρει μηνύματα ως αγγελιοφόρος των γονιών του. Όχι επειδή το θέλει, αλλά επειδή οι γονείς αποφεύγουν να επικοινωνήσουν απευθείας. «Πες στον πατέρα σου ότι άργησε», «πες στη μητέρα σου ότι δεν συμφωνώ». Αυτές οι φράσεις ακούγονται αθώες, όμως έχουν βαθύ ψυχολογικό βάρος.

Το παιδί νιώθει ότι βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους. Κάθε μήνυμα γίνεται επιλογή πλευράς. Κάθε λέξη που μεταφέρει κουβαλά ενοχή. Σε υπόθεση που χειρίστηκα, παιδί άρχισε να λέει μισές αλήθειες για να μη στεναχωρήσει κανέναν. Το αποτέλεσμα ήταν σύγχυση, άγχος και απόσταση και από τους δύο γονείς.

Το δικαστήριο εξετάζει πολύ σοβαρά αυτό το φαινόμενο. Όχι ως μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως μοτίβο. Όταν διαπιστώνεται ότι το παιδί χρησιμοποιείται συστηματικά ως ενδιάμεσος, αυτό θεωρείται επιβαρυντικό στοιχείο για τον γονέα που το επιτρέπει.

Η προστασία του παιδιού ξεκινά από την αποφόρτισή του. Οι ενήλικες οφείλουν να αναλαμβάνουν τις δύσκολες συζητήσεις. Το παιδί χρειάζεται να είναι παιδί, όχι διαπραγματευτής. Όσο νωρίτερα σταματήσει αυτός ο ρόλος, τόσο πιο υγιής παραμένει η σχέση με αμφότερους τους γονείς.

Αν νιώθεις ψυχική κόπωση αλλά δεν θέλεις να εγκαταλείψεις, μπορείς να κλείσεις μια online νομική συνεδρία για να δούμε ρεαλιστικές λύσεις.

✔️2. Η ψευδαίσθηση της «καλής συνεννόησης» των χωρισμένων γονιών.

Πολλοί γονείς δηλώνουν ότι έχουν καλή συνεννόηση μετά τον χωρισμό. Στην πράξη όμως, αυτό συχνά σημαίνει αποφυγή σύγκρουσης και όχι ουσιαστική συνεργασία. Όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται μονομερώς και απλώς ανακοινώνονται, δεν μιλάμε για συνεννόηση.

Σε πραγματική υπόθεση, ο ένας γονέας άλλαζε σχολικές δραστηριότητες χωρίς να ενημερώνει. Όταν υπήρχε αντίδραση, απαντούσε ότι «δεν θέλει καβγάδες». Το παιδί προσαρμοζόταν σιωπηλά, αλλά σταδιακά έχανε τη σταθερότητά του.

Το δικαστήριο δεν εξετάζει μόνο αν δεν υπάρχουν καυγάδες. Εξετάζει αν υπάρχει ισότιμη συμμετοχή στις κρίσιμες αποφάσεις και αν υπάρχει συνεργασία των γονιών για θέματα που αφορούν τα παιδιά τους. Η ήσυχη επιβολή είναι εξίσου προβληματική με την ανοιχτή σύγκρουση.

Η πραγματική συνεννόηση απαιτεί χρόνο, σαφή όρια και αμοιβαίο σεβασμό. Δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε πάντα. Σημαίνει ότι ακούμε, εξηγούμε και συνυπολογίζουμε το συμφέρον του παιδιού. Όταν αυτό απουσιάζει, η «ηρεμία» είναι απλώς προσωρινή και συχνά πληρώνεται αργότερα με ένταση.

Αν δυσκολεύεσαι να ξεχωρίσεις το συναίσθημα από τη σωστή στάση, μια online συζήτηση για τα δικαιώμστα και τις υποχρεώσεις σου μπορεί να σου δώσει ισορροπία.

✔️3. Όταν ο νέος σύντροφος του γονέα αλλάζει τις ισορροπίες.

Η είσοδος νέου συντρόφου στη ζωή ενός γονέα αλλάζει πάντα τα οικογενειακά πράγματα. Το πρόβλημα δεν είναι η νέα σχέση, αλλά ο τρόπος που ενσωματώνεται. Όταν ο νέος σύντροφος αρχίζει να παρεμβαίνει σε αποφάσεις για το παιδί, δημιουργείται σύγχυση.

Σε υπόθεση, παιδί άρχισε να αποφεύγει επισκέψεις επειδή ένιωθε ότι έπρεπε να «συμπεριφέρεται σωστά» μπροστά σε τρίτο πρόσωπο. Κανείς δεν το πίεζε άμεσα, αλλά το κλίμα ήταν φορτισμένο.

Το δικαστήριο εξετάζει αν ο νέος σύντροφος υποκαθιστά ρόλο γονέα ή επηρεάζει την επικοινωνία. Η γονική ιδιότητα δεν μεταβιβάζεται.

Η σωστή ενσωμάτωση του νέου συντρόφου στη ζωή του γονιού απαιτεί χρόνο και όρια. Το παιδί χρειάζεται ασφάλεια, όχι νέους κανόνες απότομα. Όταν αυτό αγνοείται, οι επιπτώσεις εμφανίζονται πρώτα στη συμπεριφορά και μετά στις σχέσεις. Αν θέλεις να κινηθείς με καθαρό μυαλό και όχι με φόβο, υπάρχει η δυνατότητα προσωπικής online καθοδήγησης.

✔️4. Η συναισθηματική κόπωση του παιδιού μετά τον χωρισμό των γονιών του.

Τα παιδιά σπάνια εκφράζουν άμεσα την κούρασή τους. Δεν λένε «δεν αντέχω άλλο». Το δείχνουν με σιωπή, με απόσυρση, με αλλαγές στη διάθεση. Σε πολλούς χωρισμούς, οι γονείς επικεντρώνονται στις πρακτικές ρυθμίσεις και χάνουν αυτά τα σημάδια.

Σε υπόθεση, παιδί άρχισε να ξεχνά συχνά πράγματα. Τσάντες, ρούχα, βιβλία. Δεν ήταν αμέλεια. Ήταν ένδειξη ψυχικής υπερφόρτωσης. Μετακινούνταν συνεχώς, προσαρμοζόταν σε δύο σπίτια, δύο κανόνες, δύο διαθέσεις.

Το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τέτοιες ενδείξεις, ειδικά όταν συνδέονται με το πρόγραμμα επικοινωνίας. Η υπερβολική αστάθεια μπορεί να θεωρηθεί επιβαρυντική για το παιδί.

Η σταθερότητα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική ανάγκη. Όταν το παιδί κουράζεται συναισθηματικά, το κόστος φαίνεται αργότερα, στην αυτοεκτίμηση και στις σχέσεις του. Αν αναρωτιέσαι αν αυτά που ζεις είναι φυσιολογικά ή όχι, μια online συνεδρία μπορεί να σου δώσει απαντήσεις.

✔️5. Πότε η σιωπή του γονέα λειτουργεί εναντίον του.

Πολλοί γονείς επιλέγουν τη σιωπή για να μη δυναμιτίσουν το κλίμα. Δεν απαντούν, δεν αντιδρούν, δεν καταγράφουν. Πιστεύουν ότι έτσι προστατεύουν το παιδί. Στην πράξη όμως, η παρατεταμένη σιωπή μπορεί να εκληφθεί ως αποδοχή με νομικές συνέπειες.

Σε υπόθεση, ο πατέρας δεν αντέδρασε σε επαναλαμβανόμενες αλλαγές επικοινωνίας. Όταν προσέφυγε αργότερα, το μοτίβο είχε παγιωθεί. Το δικαστήριο θεώρησε ότι η κατάσταση είχε γίνει ανεκτή.

Η προστασία του παιδιού δεν σημαίνει απουσία στάσης. Σημαίνει ψύχραιμη, σταθερή και τεκμηριωμένη στάση. Η σιωπή δεν αφήνει ίχνη. Και χωρίς ίχνη, η πραγματικότητα γίνεται δύσκολο να αποδειχθεί.

Η έγκαιρη αντίδραση δεν είναι σύγκρουση. Είναι πρόληψη. Αν θέλεις να προστατεύσεις τη σχέση με το παιδί σου χωρίς εντάσεις, μπορούμε να το δουλέψουμε σε ιδιωτική online  νομική συνεδρία.

🔥 10 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΝ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ

1. Όταν το παιδί λέει «δεν θέλω να δω τον μπαμπά μου».

Πολλοί γονείς παγώνουν τη στιγμή που ακούν το παιδί τους να λέει δεν θέλω να δω τον μπαμπά μου ή δεν θέλω να πάω στη μαμά. Το πρώτο συναίσθημα είναι φόβος και ενοχή. Μήπως φταίω. Μήπως πιέζω. Μήπως πρέπει να κάνω πίσω.

Στην πράξη όμως, ειδικά μετά από έναν χωρισμό, αυτή η φράση σπάνια είναι απλή παιδική βούληση. Τα παιδιά σκέφτονται συναισθηματικά και επηρεάζονται βαθιά από το περιβάλλον τους. Αν ακούνε καθημερινά στεναχώρια, υπονοούμενα, σιωπές ή αρνητικές αναφορές, αρχίζουν να προσαρμόζουν τη στάση τους για να προστατεύσουν τον γονέα με τον οποίο ζουν.

Σε πολλές υποθέσεις έχω δει παιδιά να χρησιμοποιούν εκφράσεις που δεν αντιστοιχούν ούτε στην ηλικία ούτε στην εμπειρία τους. Εκεί καταλαβαίνεις ότι κάτι μεταφέρεται έμμεσα. Το ελληνικό οικογενειακό δίκαιο δεν αντιμετωπίζει αυτή τη δήλωση αποκομμένη. Εξετάζει το πλαίσιο, τη διάρκεια, την ηλικία, τη συμπεριφορά των γονέων πριν και μετά.

Η αδράνεια σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι ουδετερότητα. Είναι αποδοχή μιας κατάστασης που με τον χρόνο παγιώνεται. Όσο περνά ο καιρός, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αποκατασταθεί η σχέση.

Όταν ένας γονέας αισθάνεται ότι το παιδί του απομακρύνεται χωρίς σαφή λόγο, αξίζει να δει ψύχραιμα τι πραγματικά συμβαίνει και ποια είναι τα επόμενα σωστά βήματα.

Αν αναγνωρίζεις κάτι από αυτά, μπορείς να κλείσεις μια ιδιωτική online συνεδρία για να δούμε ήρεμα τι ισχύει στη δική σου περίπτωση και ποια είναι τα πραγματικά σου περιθώρια.

2. Η πιο σιωπηλή μορφή γονικής αποξένωσης.

Η γονική αποξένωση δεν ξεκινά πάντα με φωνές ή απαγορεύσεις. Πολύ συχνά ξεκινά ήσυχα. Με μια στάση ουδετερότητας που μόνο ουδέτερη δεν είναι.

Όταν ένας γονέας λέει εγώ δεν λέω τίποτα στο παιδί, απλώς δεν θέλει, συνήθως αποφεύγει να δει τη συνολική του στάση. Τα παιδιά παρατηρούν τα πάντα. Τον τόνο της φωνής, τις παύσεις, την ένταση πριν την επικοινωνία, το άγχος, την απογοήτευση.

Σε μια υπόθεση που χειρίστηκα, η μητέρα δεν απαγόρευε ποτέ ρητά την επικοινωνία. Όμως κάθε φορά που πλησίαζε η ώρα, υπήρχε ένταση, καθυστερήσεις, ασθένειες της τελευταίας στιγμής. Το παιδί τελικά άρχισε να λέει μόνο του δεν θέλω.

Το δικαστήριο δεν εξετάζει αν υπάρχει φωνή ή απαγόρευση. Εξετάζει το αποτέλεσμα. Αν η σχέση φθείρεται σταδιακά, αν το παιδί φορτίζεται συναισθηματικά, αν η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Η αποξένωση δεν χρειάζεται σύγκρουση για να υπάρξει. Αρκεί η σταθερή υπονόμευση. Και γι’ αυτό είναι τόσο δύσκολο να αναγνωριστεί έγκαιρα.

Όταν κάτι φαίνεται να χαλάει χωρίς να υπάρχει φανερή αιτία, συνήθως υπάρχει μια βαθύτερη δυναμική που αξίζει να αναλυθεί σωστά. Αν αυτό που άκουσες σε αφορά, υπάρχει τρόπος να το συζητήσουμε προσωπικά, με καθοδήγηση προσαρμοσμένη στη δική σου οικογενειακή κατάσταση.

3. Διανυκτέρευση και παιδί. Τι πραγματικά εξετάζεται;

Η διανυκτέρευση αντιμετωπίζεται συχνά σαν προνόμιο που δίνεται ή αφαιρείται. Στην πραγματικότητα όμως, για το δικαστήριο είναι δείκτης ουσιαστικής γονικής σχέσης.

Δεν υπάρχει κανόνας που να λέει ότι ένα παιδί δεν μπορεί να διανυκτερεύει με τον έναν γονέα λόγω ηλικίας. Αυτό που εξετάζεται είναι η σταθερότητα, η ασφάλεια, η φροντίδα και η συναισθηματική επάρκεια.

Σε μια χαρακτηριστική περίπτωση, πατέρας με σταθερό ωράριο και ενεργό συμμετοχή στη ζωή του παιδιού, αντιμετώπιζε συνεχή άρνηση διανυκτέρευσης με επιχείρημα ότι το παιδί είναι μικρό. Το δικαστήριο όμως είδε τη συνολική εικόνα και έκρινε ότι η διανυκτέρευση όχι μόνο δεν έβλαπτε, αλλά ενίσχυε τη σχέση παιδιού -γονέα.

Όταν η διανυκτέρευση αποκλείεται χωρίς τεκμηρίωση, το μήνυμα που περνά στο παιδί είναι ότι ο ένας γονέας είναι δευτερεύων. Αυτό μακροπρόθεσμα δημιουργεί ανισορροπία και απομάκρυνση.

Η σωστή προσέγγιση δεν είναι η αντιπαράθεση, αλλά η κατανόηση του πώς αξιολογείται νομικά κάθε περίπτωση και τι στοιχεία έχουν πραγματικό βάρος. Η στέρηση της διανυκτέρευσης του παιδιού αποτελεί περιορισμό επικοινωνίας. Αν νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε παρόμοια θέση, μπορείς να κλείσεις μια online συνεδρία για να ξεκαθαρίσουμε τι είναι ουσιαστικό και τι όχι και πως θα διεκδικήσεις τα νόμιμα δικαιώματά σου.

4. Το πιο συνηθισμένο λάθος μετά τον χωρισμό των γονιών.

Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι με τον χρόνο τα πράγματα θα βελτιωθούν μόνα τους. Ότι αν δείξουν υπομονή και καλή διάθεση, η ένταση θα πέσει. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό ισχύει. Σε πολλές όμως όχι.

Στο οικογενειακό δίκαιο, ο χρόνος λειτουργεί υπέρ αυτού που διαμορφώνει την καθημερινότητα του παιδιού. Όταν μια κατάσταση παρατείνεται, αρχίζει να θεωρείται κανονικότητα.

Έχω δει γονείς που περίμεναν μήνες ή χρόνια για να μη δημιουργήσουν ένταση και τελικά βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια παγιωμένη απομάκρυνση, μια παγιωμένη κατάσταση. Το δικαστήριο εξετάζει το παρόν και το πρόσφατο παρελθόν, όχι τις καλές προθέσεις.

Η έγκαιρη αξιολόγηση δεν σημαίνει σύγκρουση. Σημαίνει κατανόηση της πραγματικής κατάστασης και προετοιμασία.

Όταν κάτι αρχίζει να σε ανησυχεί, συνήθως δεν είναι τυχαίο. Είναι ένδειξη ότι χρειάζεται ψύχραιμη και σωστή καθοδήγηση. Αν θέλεις να ξέρεις πού πραγματικά στέκεσαι νομικά και τι μπορείς να κάνεις χωρίς σύγκρουση, μια ιδιωτική online συζήτηση για νομική καθοδήγηση είναι το επόμενο βήμα.