Δικηγορος Καβαλας - Αρθρα, νομικες συμβουλες.
🔥 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΟΝ. ΠΡΩΤ. ΣΥΡΟΥ 81/2024 ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΓΟΝΙΚΗΣ ΑΠΟΞΕΝΩΣΗΣ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ:
"......II. Περαιτέρω, ως «σύνδρομο γονικής αποξένωσης» ονομάζεται το φαινόμενο κατά το οποίο ο ένας γονέας προσπαθεί να «συμμαχήσει» με το παιδί και να το αποξενώσει μέσου της ψυχολογικής χειραγώγησης από τον άλλο γονέα (Jaffe, Thakkar & Piron 2017). Η ψυχολογική χειραγώγηση περιλαμβάνει ύβρεις, ασύστολη δυσφήμηση και δημιουργία ψευδών αναμνήσεων εκ μέρους του αποξενωτή γονέα. Ως αποτέλεσμα το παιδί ουσιαστικά «εκπαιδεύεται» στο να απεχθάνεται τον «γονέα-στόχο». Δημιουργείται έτσι, το σύνδρομο γονικής αποξένωσης (Parental Alientation Syndrome, PAS, ως όρος διατυπώθηκε το 1985 από τον παιδοψυχίατρο Richard Gardner), το οποίο επικεντρώνεται στη συμπεριφορά του παιδιού. Περιγράφεται δε, ως διαταραχή η οποία προκύπτει από την επίδραση του αποξενωτή γονέα και εκδηλώνεται μέσα από ένα σύνολο συμπεριφορών που εμφανίζονται στο παιδί. Ενδεικτικά ως εκδηλώσεις του συνδρόμου, το παιδί: α) Συμμετέχει σε μία «εκστρατεία δυσφήμησης» όπου συστηματικά και αδικαιολόγητα προσβάλλει κι επιτίθεται στον έτερο γονέα, β) εμφανίζει απώλεια αμφιθυμίας, γ) διατηρεί μόνο αρνητικά συναισθή ματα για τον γονέα- στόχο και ακολουθεί μία λογική «άσπρο-μαύρο» (ήτοι ως ο «απόλυτα καλός γονέας» και ο «κακός γονέας»), δ) φαίνεται να «παπαγαλίζει» και να αναπαράγει τις απόψεις του αποξενωτή γονέα, ε) προχωράει σε επιπόλαιους ορθολογισμούς προκειμένου να δικαιολογήσει την εχθρότητα στον αποξενωμένο γονέα, ε) εμφανίζεται ως «ελεύθερος στοχαστής», δηλαδή ότι η στάση προς τον αποξενωμένο γονέα είναι αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης, στ) παρουσιάζει απουσία ενοχής για τη στάση του προς τον γονέα-στόχο, ενεργεί με αυξανόμενη εχθρότητα έναντι στον στοχοποιημένο γονέα, αρνούμενο τελικά οποιαδήποτε επαφή, άρνηση που επεκτείνεται σταδιακά και στην οικογένεια του αποξενωμένου γονέα, ζ) επιδεικνύει αντανακλαστική υποστήριξη προς τον αποξενωτή γονέα. Από μία μερίδα της επιστήμης έχει υποστηριχθεί ότι το «σύνδρομο γονικής αποξένωσης» αποτελεί είδος συναισθηματικής κακοποίησης προς το παιδί (Kurk Edward, 2018), αφού προοδευτικά το παιδί πείθεται ότι ο στοχοποιημένος γονέας δεν τον αγαπάει και ως αποτέλεσμα το παιδί να νιώθει υποχρεωμένο να συμπεριφέρεται με τρόπους που είναι αποδεκτοί από τον αποξενωτή γονέα για να μην υποστεί την απώλεια και της δικής του αγάπης. Παρουσιάζεται η αντιστροφή ρόλων όπου τελικά το παιδί σε ρόλο γονέα προσπαθεί να ικανοποιήσει τη συνεχή ανάγκη του αποξενωτή για αγάπη και αφοσίωση με «αντάλλαγμα» τη δική του φροντίδα και επιβίωση (Walters και Olsen, 2005).
Παρά το γεγονός ότι το φαινόμενο της γονικής αποξένωσης έχει αμφισβητηθεί από μερίδα επιστημόνων της επιστήμης της ψυχολογίας, εντούτοις, σταδιακά γίνεται πλέον αποδεκτή η ύπαρξή του (ανεξαρτήτως εάν θα χαρακτηριστεί από τους ειδικούς επιστήμονες ως «σύνδρομο» εν στενή εννοία, ή ως «φαινόμενο») ενδεικτικά δε, αναφέρεται η αναγνώρισή του κατά το έτος 2002 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο Διεθνούς διάσκεψης. Σημειώνεται ότι με την από 16.06.2016 απόφαση του Α` τμήματος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία εκδόθηκε επί της με αριθ. ......./2011 προσφυγής στην υπόθεση ........ κατά Ελλάδος, αναγνωρίστηκε η ύπαρξη του φαινομένου της γονικής αποξένωσης. Σύμφωνα δε, με την ανωτέρω απόφαση, η γονική αποξένωση παραβιάζει το άρθρο 8 της ΕΣΔΑ (για την προστασία της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής) εκ του οποίου άρθρου απορρέει το δικαίωμα ενός γονέα να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για να «επανενωθεί» με το παιδί του ενώ θεμελιώνεται η υποχρέωση των εθνικών αρχών στη λήψη τους.
Πρέπει δε, να σημειωθεί ότι το ΕΔΔΑ μεταξύ άλλων υπογράμμισε τη σημασία του δικαιώματος ενός γονιού να έχει πρόσβαση στα στοιχεία φακέλου ιδίως όσον αφορά παιδοψυ-χιατρικές εκθέσεις και να έχει συμμετάσχει στη διαδικασία κατά την οποία οι εκθέσεις αυτές έχουν συνταχθεί (υπόθεση ......... κατά Ελλάδος, της 5.02.2004), ενώ με αφορμή την ανωτέρω απόφαση του ΕΔΔΑ, εκδόθηκε και η σχετική με αριθμ. 1 /2021 εγκύκλιος του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Στο ίδιο πνεύμα, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά την γονική αποξένωση και προς αποφυγή πρόκλησης αυτής, κινήθηκε και ο νόμος 4800/2021 (ΦΕΚ Α` 81/21-5-2021) «Μεταρρυθμίσεις αναφορικά με τις σχέσεις γονέων και τέκνων αλλά και ζητήματα οικογενειακού δικαίου και λοιπές επείγουσες διατάξεις» με έναρξη ισχύος την 16η.09.2021 (πληντων ρητώς αναφερόμενων σε αυτόν διατάξεων).
Ειδικότερα αναφέρεται στα εδ. α`, β` και γξ του άρθρου 1532 όπως αυτό ισχύει από 16.09.2021, ως «κακή άσκηση της γονικής μέριμνας» η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και διατάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο, η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλον γονέα και την οικογένεια του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς, η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλον τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας ώστε να δικαιολογείται η μερική ή ολική αφαίρεση της επιμέλειας από τον γονέα με δικαστική απόφαση (βλ. ΕφΘεσ 1623/2020, ΕφΘεσ 1686/2017 και ΜΠρΡεθ 15 8/2021 Nomos).
III. Με την υπό κρίση αγωγή του, ο ενάγων ζητεί για τους λόγους που αναλυτικά διαλαμβάνονται σε αυτή, να ρυθμιστεί οριστικά, για διάστημα τριών ετών από την επίδοσης της υπό κρίση αγωγής, το δικαίωμα επικοινωνίας του με το ανήλικο τέκνο του,... και συγκεκριμένα να υποχρεωθεί η εναγομένη να του παραδίδει και να παραλαμβάνει ο ίδιος το τέκνο τους από την οικία της εναγόμενης, όπου και θα το παραδίδει με το πέρας της επικοινωνίας: α) κάθε πρώτο Σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 09:00 έως ώρα 21:00 του Σαββάτου και από ώρα 9:00 έως ώρα 15:00 της Κυριακής, β) κατά τις εορτές των Χριστουγέννων για μία εβδομάδα και συγκεκριμένα από την 24η Δεκεμβρίου και ώρα 10:00 π.μ. έως την 30η Δεκεμβρίου και ώρα 20:00 μ.μ. κάθε μονό έτος και από την 31 η Δεκεμβρίου και ώρα 10:00 π.μ. έως την 6η Ιανουάριου και ώρα 20:00 μ.μ. κάθε ζυγό έτος, με διανυκτέρευση του τέκνου στην οικία του, γ) κατά τις εορτέςτου Πάσχα για μία εβδομάδα από την Κυριακή των Βαΐων και ώρα 10:00 π.μ. έως την Κυριακή του Πάσχα και ώρα 22:00 μ.μ. κάθε μονό έτος και από την Δευτέρα της Διακαινησίμου και ώρα 12:00 έως και την Κυριακή του Θωμά και ώρα 20:00 μ.μ. κάθε ζυγό έτος, με διανυκτέ-ρευση του τέκνου στην οικία του, δ) κατά τις θερινές σχολικές διακοπές, κάθε μονό έτος, από ώρα 10:00 της 1 ης Ιουλίου μέχρι ώρα 20:00 της 20ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 1 ης Αυγούστου μέχρι ώρα 20:00 της 15ης Αυγούστου και κάθε ζυγό έτος, από ώρα 10:00 της 10ης Ιουλίου μέχρι ώρα 20:00 της 31ης Ιουλίου και από ώρα 10:00 της 15ης Αυγούστου μέχρι ώρα 20:00 της 31 ης Αυγούστου, με διανυκτέρευση του τέκνου στην οικία του και ε) σε καθημερινή βάση, ελεύθερα, μέσω τηλεφώνου και διαδικτύου (κλήση και βιντεοκλήση). Τέλος, ο ενάγων ζητεί να κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή η παρούσα απόφαση και να απειληθεί σε βάρος της εναγόμενης χρηματική ποινή χιλίων (1.000) ευρώ και προσωπική κράτηση διάρκειας έξι (6) μηνών για κάθε παραβίαση της εκδο-θείσας απόφασης επί της υπό κρίση αγωγής καθώς επίσης και να καταδικασθεί η εναγόμενη στη δικαστική του δαπάνη.
IV. Με αυτό το περιεχόμενο και αιτήματα, η αγωγή αρμοδίως εισάγεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου το οποίο είναι καθ` ύλην και κατά τόπον αρμόδιο (άρθρα 17 περ. 2 και 22 του ΚΠολΔ), για να συζητηθεί κατά την ειδική διαδικασία των διαφορών από την οικογένεια, το γάμο και την ελεύθερη συμβίωση (άρθρα 592 παρ. 3 β`, 593-602 και 610-613 ΚΠολΔ), δοθέντος ότι τηρήθηκε η προβλεπόμενη στις διατάξεις των άρθρων 3 §§ 1,2,6 και 7 του Ν 4640/2019 «Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις - Περαιτέρω εναρμόνιση προς Οδηγία 2008/52 κ.λ.π. διατάξεις» διαδικασία, αφής στιγμής ο ενάγων προσκομίζει με τις έγγραφες προτάσεις του, το από 4.09.2023, κατ` άρθρο 7 § 4 Ν 4640/2019, πρακτικό περά-τωσης της παραπάνω υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας, υπογεγραμμένο από το διαμεσολαβητή και όλους τους συμμετέχοντες, καθόσον πρόκειται για αστική υφιστάμενη διαφορά, τα διάδικα μέρη έχουν την εξουσία να διαθέσουν το αντικείμενο αυτής, κατά τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, και μάλιστα για οικογενειακή διαφορά, του άρθρου 6 εδ. α` Ν 4640/2019, για την οποία προβλέπεται υποχρέωση προσφυγής στην αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης σε χρόνο πριν από τη συζήτηση του ενδίκου βοηθήματος και η υπό κρίση αγωγή κατατέθηκε στη γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου την 22α.09.2022 καταλαμβανόμενη, ως εκ τούτου, από το πεδίο εφαρμογής του οικείου νόμου, το οποίο αφορά τις αγωγές, που έχουν κατατεθεί από την 30η.11.2019 και εντεύθεν και αναφορικά με την υποχρέωση προσφυγής στην ΥΑΣ απάτην 15η.01.2020 και εντεύθεν (άρθρα 3 § 2 in fine, 7§ 4 και 44§ 1 Ν 4640/2019,-ΦΕΚΑ` 190/30.11.2019).
Επισημαίνεται ότι ναι μεν δεν προσκομίζεται η προβλεπόμενη επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της αγωγής έγγραφη ενημέρωση του άρθρου 3 § 2 του ν. 4640/2019 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο προς τον ενάγοντα εντολέα του, πλην, όμως ο σκοπός του νομοθέτη, ήτοι η ενημέρωση των διαδίκων για τη δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς μέσω του θεσμού της διαμεσολάβησης, επιτεύχθηκε στην εν λόγω υπόθεση μέσω της διενέργειας της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας με συνέπεια να θεραπεύεται έτσι το απαράδεκτο της συζήτησης της αγωγής.
Περαιτέρω, η υπό κρίση αγωγή είναι πλήρως ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1510,1511, 1512,1513,1514,1518 και 1520 ΑΚ, όπως τροποποιήθηκαν με τον Ν 4800/2021 και εφαρμόζονται και στην προκειμένη περίπτωση, καθώς επίσης και στις διατάξεις των άρθρων 176,189 παρ. 1,191 παρ. 2,947 παρ. 1 και 950 παρ. 2 ΚΠολΔ, πλην του παρεπόμενου αιτήματος κήρυξης της απόφασης προσωρινά εκτελεστής, διότι οι σχετικές αποφάσεις είναι διαπλαστικές και ως εκ τούτου δεν κηρύσσονται προσωρινά εκτελεστές (βλ. ΜΠρΑΘ 7/2017 Nomos, ΜΠρΑθ 22/2017 Nomos, ΜΠρΑθ 204/2017 ΕλλΔνη 2017, 874, ΜΠρΠατρ 753/2015 ΕφΑΔ 2015, 779, ΜΠρΛαρ 525/2015 ΕλλΔνη 2016, 882, ΜΠΘεσ 3316/2013, ΕλλΔνη 2014, 578, βλ. όμως και αντίθετα ΜΠΠατρ 526/2018, ΕΠολΔ 2018, 431, ΜΠρΘεσ 38610/2005 ΕλλΔνη 2007, 526), αλλά το απαγγελλόμενο με την απόφαση διαπλαστικό αποτέλεσμα επέρχεται από και διά της τελεσιδικίας της απόφασης και εκτελείται έμμεσα δυνάμει του άρθρου 950 § 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 1631/2018 σε Nomos, ΑΠ 429/2002 ΕλλΔνη 2002,1621, ΕφΘεσ 2658/2019 σε Nomos).
Σημειώνεται, μάλιστα, ότι, σύμφωνα με το άρθρο 950 § 2 ΚΠολΔ (όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 61 του Ν. 4842/2021 και με το άρθρο 116 § 6 περ. δ` και 120 του ως άνω νόμου εφαρμόζεται και για τις εκκρεμείς αγωγές μετά την 1η.01.2022), το δικαστήριο που ρυθμίζει το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο, απειλεί, και αυτεπάγγελτα, σε βάρος εκείνου που εμποδίζει κάθε φορά την επικοινωνία ή τους τεθέντες από το δικαστήριο όρους, για κάθε παράβαση, χρηματική ποινή έως δέκα χιλιάδες (10.000,00) ευρώ και προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος, ενώ τυχόν παρεμπόδιση του δικαιώματος της προσωπικής επικοινωνίας του γονέα με το τέκνο διαπιστώνεται με έκθεση δικαστικού επιμελητή, ο οποίος παρευρίσκεται κατά τον ορισθέντα χρόνο έναρξης της επικοινωνίας. Επομένως, κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη η υπό κρίση αγωγή πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα, δεδομένου ότι δεν ευοδώθηκε η κατ` άρθρο 611 ΚΠολΔ απόπειρα του Δικαστηρίου για τη συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς.
V. [...] αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο γάμο στις 15.03.2012, κατά τη διάρκεια του οποίου απέκτησαν ένα τέκνο, το..., που γεννήθηκε στις 29.03.2012 και διανύει σήμερα το 12° έτος της ηλικίας του. Ο γάμος τους λύθηκε συναινετικά δυνάμει της υπ` αρ. 121/2016 απόφασηςτου Μονομελούς Πρωτοδικείου Πατρών, με την οποία επικυρώθηκε και η από 29.10.2015 έγγραφη συμφωνία τους περί ανάθεσης της άσκησης της επιμέλειας του ανηλίκου στην εναγομένη - μητέρα του, ρύθμισης της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας του ενάγοντος με αυτό και υποχρέωσηςτου τελευταίου για καταβολή της οφει-λόμενης από αυτόν διατροφής του τέκνου τους.
Με βάση την παραπάνω συμφωνία, ο ενάγων θα επικοινωνούσε με το τέκνο του κάθε Δευτέρα και Τετάρτη από ώρα 16.00` έως ώρα 19.00` κάθε Σάββατο από ώρα 12.00` έως 15.00`, την περίοδο των Χριστουγέννων - Πρωτοχρονιάς για μία ημέρα με διανυκτέρευση και την περίοδο του Πάσχα για μία ημέρα με διανυκτέρευση. Ωστόσο, από το Μάιο του έτους 2017, η εναγομένη μετοίκησε με το τέκνο της από την Πάτρα στη Μύκονο Κυκλάδων, όπου πλέον κατοικεί με το νέο της σύζυγο, έκτοτε δε και παρά την ως άνω ρύθμιση η επικοινωνία του ενάγοντας με το τέκνο του γινόταν μόνο μέσω τηλεφώνου σε μη τακτικά χρονικά διαστήματα.
Βασικό λόγο της μη υλοποίησης της συμφωνίας περί επικοινωνίας αποτελούσε, πέραν της διαβίωσης των διαδίκων σε διαφορετικούς τόπους, που καθιστά μη υλοποιήσιμη τη συμφωνία για δια ζώσης επικοινωνία τρεις φορές εβδομαδιαίως, η άρνηση του ανηλίκου να επικοινωνήσει με τον ενάγοντα πατέρα του, καθώς τόσο το ίδιο όσο και η εναγομένη μητέρα του είχαν υποστεί επανειλημμένα τη βίαιη συμπεριφορά του ενάγοντος, όταν οι διάδικοι κατοικούσαν στην Πάτρα, η οποία οφειλόταν εν μέρει και στον εθισμό του ενάγοντος στο αλκοόλ και στα τυχερά παίγνια.
Μάλιστα για το λόγο αυτό η εναγομένη είχε απευθυνθεί στο Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Συμβουλευτικό Κέντρο Πάτρας) για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, ενώ και το τέκνο πραγματοποίησε πέντε συνεδρίες με παιδοψυχίατρο (βλ. την .../10.06.2021 βεβαίωση του ΚΕΘΙ και το από 20.10.2021 ιατρικό σημείωμα του παιδοψυχιάτρου... σε συνδυασμό και με το από 10.04.2017 απόσπασμα από το βιβλίο αδικημάτων συμβάντων του .... Αστυνομικού Τμήματος Πατρών).
Έτσι, και προκειμένου να επιτευχθεί ένα κλίμα εμπιστοσύνης και επικοινωνίας μεταξύ του τέκνου και του πατέρα του μόνο σταδιακά, ρυθμίστηκε προσωρινά, δυνάμει της υπ` αρ. 121ΑΜ/2022 απόφασης του Δικαστηρίου τούτου, δικά-σαντος με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, η άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του ενάγοντος με αυτό, κατά τον ακόλουθο τρόπο: Το πρώτο σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 17.00` έως 19.00` του Σαββάτου και από ώρα 11.00` έως 13.00` της Κυριακής, στον τόπο διαμονής του τέκνου, με την παρουσία της εναγομένης ή άλλου προσώπου του περιβάλλοντος της, ενώ ως τόπος παράδοσης και παραλαβής του τέκνου ορίστηκε η κατοικία της εναγομένης, με την οποία το τέκνο διαμένει.
Όταν, όμως, ο ενάγων, επιδίωξε να ασκήσει για πρώτη φορά, μετά την έκδοση της παραπάνω απόφασης, το δικαίωμα επικοινωνίας του με το τέκνο του, την 3η.07.2022 και όταν, ειδικότερα, έλαβε χώρα η επικοινωνία εντόςτης οικίας της εναγομένης με την παρουσία της τελευταίας, αλλά και του αδελφού του ενάγοντος,..., δοθέντος ότι ήταν η πρώτη φορά μετά από πέντε έτη, που το τέκνο συναντούσε δια ζώσης τον πατέρα του, η επικοινωνία περιορίστηκε σε τυπικές συνομιλίες και το τέκνο ήταν επιφυλακτικό και αμήχανο, όπως ήταν αναμενόμενο, ενώ, στις 2 Σεπτεμβρίου 2022, όταν ο ενάγων μετέβη εκ νέου από την Πάτρα στη Μύκονο για να ασκήσει το καθορισθέν δικαίωμα επικοινωνίας του, το τέκνο παρέμεινε κλειδωμένο στο δωμάτιό του και αρνήθηκε να τον δει, γεγονός που ήταν η αφορμή να δημιουργηθεί ένταση μεταξύ των διαδίκων και ο ενάγων να ζητήσει τη συνδρομή της αστυνομικής αρχής, επικαλούμενος παραβίαση του διατακτικού της απόφασης από την πλευρά της εναγομένης, καθώς θεωρεί ότι η ίδια επηρεάζει το τέκνο αρνητικά και το εξωθεί να αποφεύγει τις συναντήσεις μαζί του.
Συνεπεία των ανωτέρω, ήταν η έκδοση της υπ` αρ. 250ΑΜ/2022 απόφασης του Δικαστηρίου τούτου, δικάσαντος με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, η οποία έκρινε ότι πρέπει να μεταρρυθμιστεί η υπ` αρ. 121ΑΜ/2022 απόφαση όχι ως προς το χρόνο, αλλά μόνο ως προς τον τόπο και τις εν γένει συνθήκες πραγματοποίησης της επικοινωνίας. Έτσι, η άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του ενάγοντος πατέρα ρυθμίστηκε προσωρινά ως εξής: Το πρώτο σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 17.00`έως 19.00`του Σαββάτου και από ώρα 11.00` έως 13.00`της Κυριακής, σε εξωτερικό χώρο του τόπου διαμονής του τέκνου επιλογής των διαδίκων (πάρκο, πλατεία, παιδότοπο, κατάστημα υγειονομικού ενδιαφέροντος), με την παρουσία της εναγόμενης ή άλλου προσώπου του περιβάλλοντος της, που θα συνοδεύουν το τέκνο στον παραπάνω τόπο, και, σε περίπτωση συνεχιζόμενης άρνησης του τέκνου των διαδίκων να επικοινωνεί με τον ενάγοντα πατέρα του, παρουσία της εναγόμενης και παιδο-ψυχολόγου (ή ελλείψει τέτοιου ψυχολόγου ή ψυχιάτρου) επιλογής της στο γραφείο του τελευταίου, κατά τις ίδιες ημέρες και ώρες, σε περίπτωση δε αδυναμίας πραγματοποίησης των συνεδριών κατά τους παραπάνω χρόνους, σε ημέρες και ώρες που θα ορίσει ο παιδοψυχολόγος (2 ώρες κάθε ημέρα σε 2 συνεχόμενες ημέρες κάθε μήνα), μετά από προηγούμενη έγκαιρη ειδοποίηση του ενάγοντος, τα δε έξοδα κάθε συνεδρίας θα επιβαρύνουν από κοινού και ισομερώς κάθε διάδικο (μητέρα - πατέρα).
Παρά δε τη προσωρινή ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας του ενάγοντος με το ανήλικο τέκνο του, το τελευταίο εξακολουθεί να αρνείται να επικοινωνήσει με τον ενάγοντα πατέρα του τόσο δια ζώσης όσο και δια τηλεφώνου ή μέσω οποιοσδήποτε άλλη διαδικτυακής εφαρμογής. Από την προσωπική επικοινωνία του Δικαστηρίου τούτου με τον ανήλικο, έγινε αντιληπτή, τόσο η έντονη συναισθηματική φόρτιση την οποία βιώνει, ο φόβος, ο θυμός του και η συγκρουσιακή συναισθηματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται λόγω της προγενέστερης κακοποιητικής συμπεριφοράς του ενάγοντος απέναντι στην εναγομένη μητέρα του αλλά και στον ίδιο τον ανήλικο, με αποτέλεσμα η επαφή με τον πατέρα του τόσο εξ αποστάσεως (ήτοι δια τηλεφώνου ή μέσω του διαδικτύου) όσο και δια ζώσης να του ξυπνούν άσχημα γεγονότα του παρελθόντος, όσο και η αρνητική διάθεσή του απέναντι στον πατέρα του, ο οποίος βρίσκει έρεισμα στην πλήρη αποδόμηση της εικόνας και του ρόλου του, κάτι που εκπορεύεται από τον ίδιο τον πατέρα του και τον τρόπο με τον οποίο του απευθύνεται και του συμπεριφέρεται, ήτοι πολλές φορές χρησιμοποιεί τρόπο ανάρμοστο και απαξιωτικό, εμφορούμενο από στερεότυπα, προκαταλήψεις και ομοφοβικές συμπεριφορές, τα οποία είναι εντελώς ακατάλληλα για την ανατροφή ενός τέκνου, που πρέπει να μαθαίνει και να σέβεται την ύπαρξη του διαφορετικού και να μην διακατέχεται από οποιαδήποτε αντίληψη περί διάκρισης φύλου, φυλής, χρώματος, θρησκείας κ.λπ.
Μάλιστα, το Δικαστήριο τούτο, κατά την επικοινωνία με το ανήλικο τέκνο, διαπίστωσε ότι ο ανήλικος αρνείται να έχει οποιαδήποτε επαφή με τον πατέρα του, καθόσον φοβάται τη βίαιη συμπεριφορά του πατέρα του προς τη μητέρα του και τον ίδιο, ενώ διαφαίνεται ότι το ανήλικο τέκνο είναι συναισθηματικά συνδεδεμένο με τη μητέρα του. Από τα ως άνω συνάγεται η αδήριτη ανάγκη του ανήλικου τέκνου για συναισθηματική ασφάλεια και ενθάρρυνση, ενώ χρειάζεται χρόνο εξοικείωσης προκειμένου να καμφθεί η άρνησή του και να καταφέρει να εμπιστευτεί τον πατέρα του και κατόπιν να συνεργαστεί μαζί του με μεγαλύτερη προθυμία.
Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, στην περίπτωση του ανήλικου συντρέχει η εμφάνιση του φαινομένου της γονικής αποξένωσης. Η κατάσταση αυτή συνίσταται στην επιμονή των παιδιών, να μην επιθυμούν να επικοινωνούν με έναν εκ των γονέων τους, όταν αυτοί έχουν χωρίσει, επηρεαζόμενα από την φανερή, ή υποβόσκουσα βούληση του άλλου γονέα, να διακοπεί η επικοινωνία αυτή, ή και επειδή τα ίδια βρίσκονται σε σύγχυση και αμηχανία για τις συγκρούσεις των γονέων.
Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές και με δεδομένη κυρίως την ηλικία του (12 ετών), το φύλο του, τις ήδη υφιστάμενες σχέσεις του με τη μητέρα του και το ευρύτερο οικογενειακό του περιβάλλον, αλλά και την κάθετη άρνησή του για επικοινωνία με τον πατέρα του, στο πρόσωπο του οποίου αρνείται κάθε αναφορά και η οποία οφείλεται στα κακώς κείμενα του παρελθόντος, το Δικαστήριο οδηγείται στην κρίση ότι δεν πρέπει να αποκλεισθεί εντελώς η επικοινωνία του με τον πατέρα του. Ειδικότερα, το ανήλικο τέκνο των διαδίκων, λόγω της μεγαλύτερης πλέον ηλικίας του, αρχίζει σιγά-σιγά να αναπτύσσεται σε αυτόνομη προσωπικότητα και να σταθεροποιείται η ατομικότητά του. Σημαντικός όμως, για την ισόρροπη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του και τη μελλοντική του ολοκλήρωση θα είναι ο γονεϊκός ρόλος του πατέρα.
Επιβάλλεται, λοιπόν, να αρχίσουν να αναπτύσσονται και συ-σφιχθούν οι μεταξύ πατέρα και τέκνου σχέσεις και να ενδυναμωθεί ο συγγενικός τους δεσμός. Τούτο θα πρέπει να γίνει με την επικοινωνία του ενάγοντος με το τέκνο του με την παρουσία παιδοψυχολόγου ώστε σταδιακά να εξομαλυνθεί η σχέση τους. Έτσι, θα μπορέσει να αναπτυχθεί και να διατηρηθεί ο ψυχικός δεσμός μεταξύ τους, θα ικανοποιηθούν τα αισθήματα αγάπης, συμπάθειας, στοργής και ενδιαφέροντος μεταξύ τους και θα έχει τη δυνατότητα ο πατέρας άμεσης γνώσης της ανάπτυξης και γενικά της παρακολούθησης όλης της πορείας του τέκνου του.
Ένα παιδί (σ` αυτήν την ηλικία) έχει ανάγκη από την αγάπη, τη στοργή και την παρουσία τόσο της μητέρας του όσο και του πατέρα του. Είναι απαραίτητη η παρουσία του πατέρα του και η συχνή επικοινωνία του με αυτό. Το τέκνο, πρέπει να προσαρμοστεί και στο περιβάλλον του πατέρα του, ώστε να επικοινωνεί το ίδιο μαζί του και χωρίς να έχει ανάγκη ειδικών ψυχικής υγείας, γεγονός που δημιουργεί απόσταση με το γονέα, αφού δε μπορεί να εκφράσει ελεύθερα αυτά που νιώθει (φόβο, χαρά, απορία, αγωνία κ.λπ.). Το ίδιο δείχνει να μην έχει αισθήματα αγάπης προς τον πατέρα του, τον οποίο όμως έχει συνδέσει με την αποκοπή από τον πατέρα του και το οικείο περιβάλλον αυτού αλλά και με συναισθήματα και σκέψεις που είτε η ίδια η μητέρα του έχει εμφυσήσει σε αυτό όλα αυτά τα χρόνια, λόγω των τεταμένων σχέσεων και εντάσεων με τον πατέρα του είτε αποτελούν βιωματικές εμπειρίες του ίδιου του ανήλικου τέκνου. Για να ξεπεραστούν όμως τα θέματα αυτά και να γεφυρωθεί το χάσμα που υπάρχει στη σχέση με τον πατέρα του είναι αναγκαία η ουσιαστική επικοινωνία του ανηλίκου με τον τελευταίο, ώστε να αποκτήσει ψυχικούς και συναισθηματικούς δεσμούς και με αυτόν, ο οποίος θα το βοηθήσει στην ισορροπημένη ψυχολογική του ανάπτυξη.
Στην προσπάθεια αυτή θα πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο και η μητέρα του ανηλίκου, η οποία ασκεί την επιμέλειά του και θα είναι επιφορτισμένη να φροντίσει για την ομαλή και σταδιακή έναρξη και ανάπτυξη των σχέσεων πατέρα και τέκνου. Επίσης, θα πρέπει να κατανοήσει ότι το ανήλικο τέκνο έχει ανάγκη και τον πατέρα του και να φροντίσει η ίδια να το ενθαρρύνει στην επικοινωνία μαζί του και όχι να δημιουργεί τεχνητές δυσκολίες και προσκόμματα ή να μεταφέρει στο ανήλικο τέκνο δικές της σκέψεις, αρνητικά συναισθήματα ή αντιδικίες της με τον πατέρα του. Το ανήλικο τέκνο είναι σήμερα δώδεκα ετών και ήδη είναι ώριμο στο να μπορεί να κατανοήσει την αγάπη και των δύο γονιών του προς εκείνο, έχει δε ανάγκη τη φροντίδα και των δύο, ενώ η επικοινωνία αυτού με τον πατέρα του είναι βέβαιο ότι θα συμβάλλει στη δημιουργία μεταξύ τους ψυχικού και συναισθηματικού δεσμού και στην ορθή διαπαιδαγώγηση.
Με βάση επομένως, τις προαναφερθείσες σκέψεις και με γνώμονα μόνο το συμφέρον του ανηλίκου, η επικοινωνία του ενάγοντος - πατέρα με το τέκνο του, για τα δύο επόμενα χρόνια από τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να γίνεται ως εξής: α) Το πρώτο σαββατοκύριακο κάθε μήνα από ώρα 17.00` έως 19.00` του Σαββάτου και από ώρα 11.00` έως 13.00` της Κυριακής, με την παρουσία παιδοψυχολόγου (που παρακολουθεί ήδη το ανήλικο τέκνο ή επιλογής του πατέρα), στον επαγγελματικό χώρο του παι-δοψυχολόγου, με σταθερό πρόγραμμα που θα καθορίσει ο ίδιος ή η ίδια, τα δε έξοδα κάθε συνεδρίας θα επιβαρύνουν τον ενάγοντα πατέρα καθώς επίσης και β) ελεύθερη επικοινωνία, τηλεφωνική, είτε μέσω μηνυμάτων, ή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σε ώρες που επιτρέπουν οι σχολικές και εξωσχολικές δραστηριότητες του ανήλικου τέκνου.
Ο τρόπος αυτός της επικοινωνίας θα συντελέσει στη δημιουργία σχέσης οικειότητας και πατρικού δεσμού μεταξύ του ανήλικου τέκνου και του ενάγοντα - πατέρα του, ενώ παράλληλα, η τακτική τηλεφωνική, ή διαδικτυακή επικοινωνία του μαζί του, με ήχο και εικόνα, θα καλλιεργήσει την εξοικείωση και την αίσθηση της παρουσίας του, (της φωνής και της εικόνας του), στη ζωή του και την αμοιβαία συναισθηματική του εκδήλωση σε τακτική βάση.
Η εναγομένη - μητέρα του ανήλικου, αλλά και ο ενάγων -πατέρας του θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, προκειμένου να διευκολύνουν την απρόσκοπτη και ομαλή διαμόρφωση της σχέσης τους με τον ανήλικο, μέσα στα ανωτέρω τεθέντα πλαίσια. Αμφότεροι δε οι διάδικοι, οφείλουν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στη δημιουργία και στη διατήρηση ομαλής σχέσης και ψυχικού δεσμού του τέκνου τους και με τους δύο γονείς, και εντός αυτού του πλαισίου, αυτονόητο είναι ότι οφείλουν να συνεργάζονται, να τηρούν την υποχρέωση ενημέρωσης του άλλου γονέα και να σέβονται τα δικαιώματά του, χωρίς να επεμβαίνουν στην καθημερινότητα του τέκνου, ενώ επισημαίνεται ότι η άσκηση αρνητικής επίδρασης σε βάρος του έτερου γονέα, η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του παιδιού με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η δημιουργία προσκομμάτων στην επικοινωνία ή την άσκηση της επιμέλειας και γενικά η μη συμμόρφωση με τις νόμιμες υποχρεώσεις τους και τις αποφάσεις των δικαστηρίων αποτελεί κακή άσκηση της επιμέλειας, και δύναται να οδηγήσει στην αφαίρεση της, κατ` άρθρο 1532 ΑΚ.
Στο πλαίσιο δε αυτό, οι γονείς πρέπει να αποφεύγουν κάθε ενέργεια που δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό συμφέρον του ανήλικου τέκνου τους και να μεριμνούν, ώστε αυτό να παραμείνει αλώβητο, εκτός του πεδίου των προσωπικών τους εντάσεων και αντιπαραθέσεων και κυρίως να συνεργάζονται για την ανάπτυξη του τέκνου τους σε υγιή και ολοκληρωμένη προσωπικότητα, στόχος στον οποίο πρέπει να αποβλέπει ο γονικός τους ρόλος.
VI. Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει η υπό κρίση αγωγή να γίνει εν μέρει δεκτή ως κατ` ουσία βάσιμη και να ρυθμιστεί, όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό της παρούσας, το δικαίωμα επικοινωνίας του ενάγοντος - πατέρα με το ανήλικο τέκνο του. Επίσης, το παρεπόμενο αίτημα απειλής κατά της εναγομένης χρηματικής ποινής και προσωπικής κράτησης για την περίπτωση παρεμπόδισης από αυτή της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας, όπως κατά τα ανωτέρω αυτή ορίστηκε, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο, καθώς, όπως προκύπτει και από τις έγγραφες προτάσεις της εναγομένης, αυτή αποδέχεται να λαμβάνει χώρα επικοινωνία του ενάγοντος με το τέκνο τους, με συνέπεια να μην υποδεικνύεται ότι συντρέχει κίνδυνος παρεμπόδισης από αυτή της άσκησης του παραπάνω δικαιώματος. Τέλος, τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ τους, λόγω της ίσης νίκης και ήττας καθενός (άρθρο 178 ΚΠολΔ)." ΤΝΠ
📲 Ακολουθήστε με στα social media για χρήσιμες νομικές συμβουλές και βίντεο με αποστολή και ουσία:
🔴 YouTube: https://www.youtube.com/user/giagkoud
📱 TikTok: https://www.tiktok.com/@giagkoudakis
➡️ Κάντε εγγραφή στο κανάλι μου στο YouTube και ακολουθήστε με στο TikTok για να ενημερώνεστε κάθε εβδομάδα με περιεχόμενο για διαζύγια, επιμέλεια, επικοινωνία, γονική αποξένωση καθώς και για τα πιο κρίσιμα θέματα οικογενειακού δικαίου.
-------------------------------------------------
👁🗨 Νιώθεις αδικημένος ως γονέας;
💡 Ενημερώσου. Ενδυναμώσου. Μην μείνεις μόνος.
📲 Κάνε τώρα follow για να μη χάνεις ούτε ένα βίντεο!
"Ξέρω πως ο χωρισμός δεν είναι απλά μια νομική διαδικασία — είναι μια πληγή που ματώνει κάθε μέρα. Καταλαβαίνω την αγωνία σου όταν νιώθεις αποκομμένος από το παιδί σου, το φόβο της μοναξιάς και την αδικία που δεν φαίνεται στα χαρτιά.
Εδώ δεν μιλάμε για απλά νομικά βήματα, αλλά για ανθρώπους που έχουν χάσει τη γαλήνη τους, την εμπιστοσύνη τους, ίσως και την ελπίδα τους. Εγώ δεν σου υπόσχομαι θαύματα — σου προσφέρω μια φωνή που ακούει, μια στρατηγική που σέβεται τον πόνο σου και μια παρουσία που σε στηρίζει σε κάθε δύσκολη στιγμή.
Είμαι εδώ για να καταλάβω το δικό σου δρόμο, γιατί κανείς άλλος δεν τον γνωρίζει όσο εγώ."
«Όταν οι γονείς συγκρούονται, εγώ βάζω όρια, δομή και νομική στρατηγική – πριν πληρώσει το παιδί το τίμημα.»
✅ Ζήτησε σήμερα μια ONLINE νομική συνεδρία για νομική καθοδήγηση διάρκειας 1 ώρας
Με εκτίμηση,
Γιώργος Γιαγκουδάκης
Νομικός Σύμβουλος – Δικηγόρος Οικογενειακού Δικαίου
📞 6945 227120
