Το έγκλημα της απλής σωματικής βλάβης και οι ποινές που ορίζει ο νόμος (Μέρος Α΄)

 * ΠΡΟΣΟΧΗ:  Επήλθε αντικατάσταση παράγραφου 2 του άρθρου 315 του Ποινικού Κώδικα με  το άρθρο Άρθρο 61 παρ. 2 του  ν. 4509/ΦΕΚ Α 201/22.12.2017 "Μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλλάσσονται από την ποινή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής και άλλες διατάξεις."

Άρθρο 61- Τροποποιήσεις άρθρων του Ποινικού Κώδικα 
   1. Η παράγραφος 2 του άρθρου 315 του Ποινικού Κώδικα αντικαθίσταται ως εξής:


   «2. Αν στην περίπτωση του άρθρου 308 ο παθών είναι δημόσιος υπάλληλος και η πράξη τελέστηκε κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του ή για λόγους σχετικούς με την εκτέλεσή της ή υπάλληλος του πλειστηριασμού κατά τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης και η πράξη τελέστηκε με αφορμή τον πλειστηριασμό, η δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως.».

----------------------------------------------------------------

* Δημοσιεύτηκε 11 /10 /2014  στην "Πρωϊνή" Εφημερίδα της Καβάλας   

Ο Ποινικός Κώδικας διακρίνει τις εκ προθέσεως σωματικές βλάβες στα εξής είδη:

την απλή σωματική βλάβη (άρθ. 308 ΠΚ), την απρόκλητη σωματική βλάβη (άρθ. 308Α Π.Κ.) την επικίνδυνη σωματική βλάβη (άρθ. 309 ΠΚ), την βαριά σωματική βλάβη (άρθ. 310 ΠΚ) και την θανατηφόρα σωματική βλάβη (άρθ. 311 ΠΚ). Επίσης υπάρχουν και τα εξής ιδιώνυμα εγκλήματα σωματικών βλαβών : η σωματική βλάβη ανηλίκων (άρθ. 312 ΠΚ) και η συμπλοκή (άρθ. 313 ΠΚ). Η ενδοοικογενειακή σωματική βλάβη (άρθ. 6 παρ. 1) Ν. 3500/2006 διακρίνεται από την απλή σωματική βλάβη του άρθ. 308 Π Κ ως προς το στοιχείο της τέλεσης εντός του οικογενειακού πλαισίου και για το λόγο αυτό τιμωρείται αυστηρότερα.

Σήμερα θα μιλήσουμε για το έγκλημα της απλής σωματικής βλάβης από πρόθεση που προβλέπεται στο άρθρο 308 του Ποινικού Κώδικα. Περιλαμβάνεται στο Κεφάλαιο Ειδικού Μέρους του Π.Κ. με τον τίτλο "Σωματικές βλάβες". Προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι η ακεραιότητα και η υγεία του σώματος.

Πότε η άρνηση σε υπάλληλο μπορεί να τιμωρηθεί ως απείθεια κατ’ άρθ. 169 Π.Κ. (Μέρος Α’ & Β')

💎 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΗ

* Δημοσιεύτηκε 4 / 10 /2014  στην "Πρωϊνή" Εφημερίδα της Καβάλας

Πότε η άρνηση σε υπάλληλο μπορεί να τιμωρηθεί ως απείθεια κατ’ άρθ. 169 Π.Κ

Το έγκλημα της απείθειας προβλέπεται στο άρθρο 169 του Ποινικού Κώδικα και περιλαμβάνεται στο 5ο Κεφάλαιο του Ειδικού Μέρους με τον τίτλο "Εγκλήματα κατά της πολιτειακής εξουσίας".

Είναι έγκλημα παραλείψεως στρεφόμενο κατά της πολιτειακής εξουσίας. Στην περίπτωση αυτή εν αντιθέσει με το έγκλημα της αντίστασης κατά της Αρχής (άρθρο 167 Π.Κ) η πολιτειακή εξουσία προσβάλλεται με την παθητική συμπεριφορά του δράστη. Με την εν λόγω διάταξη προστατεύεται η δημόσια τάξη καθώς και το κύρος της δημόσιας αρχής.

Κατά το άρθρο 169 Π.Κ. "Με Φυλάκιση μέχρι έξι μηνών τιμωρείται όποιος, ύστερα από νόμιμη πρόσκληση, αρνείται σε κάποιον από τους υπαλλήλους του άρθρου 13, παρ. α`, χωρίς αντίσταση την υπηρεσία ή συνδρομή που οφείλεται κατά το νόμο ή την είσοδο σε οποιοδήποτε μέρος για να επιχειρηθεί κάποια νόμιμη υπηρεσιακή ενέργεια."

Σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ α' Π.Κ. :" α) υπάλληλος είναι εκείνος στον οποίο νόμιμα έχει ανατεθεί, έστω και προσωρινά, η άσκηση υπηρεσίας δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής ή άλλου νομικού προσώπου δημόσιου δικαίου".

Η απείθεια είναι πλημμέλημα (ποινή από 10 ημέρες έως 6 μήνες φυλάκιση – άρθ. 53 ΠΚ) και διώκεται αυτεπάγγελτα.

Απαραίτητα στοιχεία για τη θεμελίωση του ως άνω εγκλήματος της απείθειας είναι: α) να υπάρχει νόμιμη υποχρέωση στο δράστη να παράσχει υπηρεσία ή συνδρομή ή να επιτρέψει την είσοδο σε κάποιο μέρος, για να επιχειρηθεί νόμιμη υπηρεσιακή ενέργεια, β) νόμιμη (εξειδικευμένη) πρόσκληση υπαλλήλου, τέτοιος θεωρείται μόνο εκείνος του άρθρου 13 παρ. α' του ΠΚ, γ) άρνηση του προσκληθέντος χωρίς αντίσταση (χωρίς τη χρήση σωματικής βίας ή απειλής βίας), η οποία (άρνηση) μπορεί να είναι είτε παθητική πχ. αδράνεια του δράστη, είτε ενεργός, π.χ. με λόγια ή με χειρονομίες. Η άρνηση συνεπώς μπορεί να εκδηλωθεί ρητά ή και σιωπηρά με την πάροδο του προβλεπομένου προς ενέργεια χρονικού διαστήματος και δ) δόλος (αρκεί και ενδεχόμενος) που πρέπει να περιλαμβάνει τη γνώση της ιδιότητας του προσώπου που απευθύνει την πρόσκληση ως υπαλλήλου που ενεργεί πράξη αναγόμενη στα καθήκοντα του και προς το οποίο απευθύνεται η άρνηση, καθώς και τη θέληση μη συμμόρφωσης.

Η σχετική διάταξη του άρθρου 169 του ΠΚ είναι γενική και (σιωπηρά) επικουρική έναντι των διατάξεων ποινικών νόμων που τυποποιούν την ίδια συμπεριφορά. Εφαρμόζεται εφόσον δεν υπάρχει άλλη διάταξη που να τιμωρεί ειδικώς την συγκεκριμένη περίπτωση απείθειας.

Ενεργητικό υποκείμενο της απείθειας, αφού η διάταξη του άρθρ. 169 δεν διακρίνει, μπορεί να είναι και εκείνος που έχει την υπαλληλική ιδιότητα. Στην περίπτωση όμως που ο υπάλληλος καλείται νομίμως από υπάλληλο να παράσχει υπηρεσία ή συνδρομή, η οποία ούτως ή άλλως ανάγεται στη σφαίρα των καθηκόντων του και πρέπει να την παράσχει, τυχόν άρνησή του, λαμβάνει τον χαρακτήρα της παραβάσεως καθήκοντος, εφόσον συντρέχουν και οι λοιποί όροι του άρθρου 259 Π.Κ. και όχι της απείθειας. Υποστηρίζεται ότι η διάταξη της παραβάσεως καθήκοντος, έστω και αν περικλείει ρητή ρήτρα επικουρικότητας δηλ. εφαρμόζεται μόνο αν η πράξη δεν τιμωρείται με άλλη ποινική διάταξη, είναι ωστόσο ειδικότερη ως διάταξη έναντι εκείνης της απείθειας, η οποία είναι σιωπηρά επικουρική διάταξη και θα πρέπει σε περίπτωση συγκρούσεως των δύο διατάξεων να υπερισχύσει η της παραβάσεως καθήκοντος. 

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ Β' ΜΕΡΟΣ

Πως τελείται το έγκλημα της καταδολίευσης δανειστών (Α' και Β' Μέρος)

* Δημοσιεύτηκε 20 /9/2014  στην "Πρωϊνή" Εφημερίδα της Καβάλας    

Αγαπητοί αναγνώστες, σήμερα θα μιλήσουμε για το έγκλημα της καταδολίευσης δανειστών.

Στη κοινή καθομιλουμένη γλώσσα η λέξη καταδολίευση εμπεριέχει ως έννοια το δόλο και ανάγει σε συμπεριφορά που γίνεται από κάποιον εσκεμμένα, όχι από άγνοια, αλλά για “εξαπάτηση” του άλλου.

Η καταδολίευση δανειστών προβλέπεται στο άρθρο 397 του Ποινικού Κώδικα και περιλαμβάνεται στο 24ο Κεφάλαιο του Ειδικού Μέρους με τον τίτλο "Εγκλήματα κατά των περιουσιακών δικαιωμάτων". Με τη διάταξη αυτή ο νομοθέτης θέλησε να προστατεύσει το περιουσιακό δικαίωμα του δανειστού από ενέργειες κακόπιστων οφειλετών, που προσπαθούν να ματαιώσουν την ικανοποίηση του. Το εν λόγω έγκλημα διώκεται κατ΄ έγκληση και τιμωρείται σε βαθμό πλημμελήματος (Φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή, αν η πράξη δεν υπόκειται σε βαρύτερη ποινή σύμφωνα με άλλη διάταξη).

Κατά το άρθρο 397 Π.Κ.: "Ο οφειλέτης που με πρόθεση ματαιώνει ολικά ή εν μέρει την ικανοποίηση του δανειστή του, βλάπτοντας καταστρέφοντας ή καθιστώντας χωρίς αξία, αποκρύπτοντας ή απαλλοτριώνοντας χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα οποιοδήποτε περιουσιακό του στοιχείο, κατασκευάζοντας ψεύτικα χρέη ή ψεύτικες δικαιοπραξίες, τιμωρείται με Φυλάκιση μέχρι δύο ετών ή με χρηματική ποινή, αν η πράξη δεν υπόκειται σε βαρύτερη ποινή σύμφωνα με άλλη διάταξη. 2. 'Ομοια τιμωρείται όποιος επιχειρεί κάποια από αυτές τις πράξεις υπέρ του οφειλέτη. 3. Η ποινική δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από έγκληση."

Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι το έγκλημα της καταδολίευσης δανειστών είναι υπαλλακτικώς μικτό, υπό την έννοια ότι οι περισσότεροι τρόποι τελέσεως της αντικειμενικής υποστάσεως του εγκλήματος μπορούν να εναλλαχθούν.

Για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της καταδολίευσης δανειστών απαιτείται αντικειμενικώς ολική ή μερική ματαίωση της ικανοποίησης της απαιτήσεως του δανειστή με έναν από τους εξής τέσσερις (καθοριζόμενους υπαλλακτικώς) τρόπους: α) με βλάβη, καταστροφή ή εκμηδένιση της αξίας οπουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, β) με απόκρυψη τέτοιου στοιχείου, γ) με απαλλοτρίωση χωρίς ισάξιο και αξιόχρεο αντάλλαγμα και δ) με δημιουργία ψευδών χρεών ή ψευδών δικαιοπραξιών από τον οφειλέτη.

Ψευδής δικαιοπραξία είναι και η εικονική, δηλαδή αυτή που δεν γίνεται στα σοβαρά αλλά μόνο φαινομενικά (άρθρο 138 παρ. 1 ΑΚ). Οι πιο πάνω τρόποι τελέσεως δεν πρέπει να αντιφάσκουν μεταξύ τους. Αντιφάσκουν μεταξύ τους η απαλλοτρίωση χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα η οποία είναι αληθής δικαιοπραξία και η δημιουργία ψευδών δικαιοπραξιών, όπως είναι η εικονική.

Απαλλοτρίωση κατά την έννοια της παραγράφου 1 του ως άνω άρθρου είναι κάθε νομική διάθεση με την οποία αποχωρίζεται ο οφειλέτης τα περιουσιακά του στοιχεία, χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα, εφόσον με τη διάθεση αυτή αποκλείεται ή ματαιώνεται η δυνατότητα του δανειστή προς ικανοποίηση της απαιτήσεως του. Ο αποχωρισμός αυτός και η μεταβίβαση του περιουσιακού στοιχείου επί εκποιήσεως ακινήτου, επέρχεται από την μεταγραφή της συμβάσεως (άρθρα 1033, 1192 αρ.1, 1198 του ΑΚ), στο χρόνο της οποίας τοποθετείται και ο χρόνος τελέσεως του εγκλήματος της καταδολίευσης δανειστών, αφότου το μεταβιβασθέν καθίσταται νομικώς απρόσιτο στην αναγκαστική εκτέλεση και όχι στο χρόνο καταρτίσεως της μεταβιβαστικής συμβάσεως, με μόνη την οποία δεν αποξενώνεται ο οφειλέτης του περιουσιακού του στοιχείου, αφού ο δανειστής έχει τη δυνατότητα να ικανοποιηθεί από αυτό ολικά ή μερικά με την επιβολή επ` αυτού αναγκαστικής εκτελέσεως.

Ματαίωση ικανοποίησης του δανειστή επέρχεται με την χωρίς ισότιμο και αξιόχρεο αντάλλαγμα απαλλοτρίωση περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη. εφόσον το απαλλοτριούμενο αποτελεί το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο ή όταν τα εναπομένοντα μετά τη γενομένη απαλλοτρίωση περιουσιακά στοιχεία, στα οποία περιλαμβάνεται το σύνολο των δικαιωμάτων του οφειλέτη που είναι δεκτικά χρηματικής αποτιμήσεως και υπέγγυα σε αναγκαστική εκτέλεση, εν όψει της αξίας τους, δεν επαρκούν για την ολοσχερή ικανοποίηση της απαιτήσεως του δανειστή. Τέτοιο περιουσιακό στοιχείο αποτελεί για τον οφειλέτη και η ψιλή κυριότητα επί του μεταβιβαζομένου κατ΄επικαρπία πράγματος η οποία υπόκειται σε κατάσχεση καθώς και η επικαρπία επί του μεταβιβαζόμενου κατά ψιλή κυριότητα πράγματος, η οποία, σύμφωνα με το άρθρο 1166 ΑΚ είναι μεν, εφόσον δεν συμφωνείται διαφορετικά, αμεταβίβαστη, όμως το δικαίωμα ενάσκησής της είναι μεταβιβαστό και υπόκειται σε κατάσχεση.

Δεν αποτελεί απαλλοτρίωση η αποποίηση ή κληρονομίας ή κληροδοσίας ή η πληρωμή ή δόση αντί καταβολής ληξιπρόθεσμων χρεών (εκτός αν υπάρχει δυναναλογία μεταξύ αυτού που δόθηκε για εξόφληση και της οφειλής ή σε περίπτωση δημιουργίας ενοχικών υποχρεώσεων)

Ψευδείς δικαιοπραξίες ή χρέη είναι αυτά που γίνονται εικονικά με σκοπό τη συγκάλυψη της πραγματικής κατάστασης του οφειλέτη και τη ματαίωση της ικανοποίησης του δανειστή.

                                                         ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ Β' ΜΕΡΟΣ